- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 217
Οι καταναλωτές ακούν συχνά για «μειώσεις τιμών», «πάγωμα ανατιμήσεων» και εκατοντάδες προϊόντα που γίνονται φθηνότερα. Όταν όμως φτάνουν στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, πολλοί αναρωτιούνται: πού ακριβώς φαίνεται αυτή η μείωση;
Η απορία είναι δικαιολογημένη. Το 2025 είχε ανακοινωθεί η ένταξη περισσότερων από 2.000 κωδικών σε πρωτοβουλία μείωσης τιμών. Οι μειώσεις, όμως, δεν εφαρμόστηκαν ταυτόχρονα σε όλα τα προϊόντα ούτε ήταν όλοι οι κωδικοί διαθέσιμοι σε κάθε κατάστημα. Από την πρώτη λίστα έλειπαν, μάλιστα, σημαντικές κατηγορίες καθημερινής διατροφής, όπως νωπά φρούτα και λαχανικά, κρέας και ψάρια.
Από τις 31 Αυγούστου 2026 ανακοινώθηκε νέα πρωτοβουλία για 1.740 προϊόντα, με δηλωμένη μέση μείωση 9,5% έως το τέλος Δεκεμβρίου. Ο αριθμός ακούγεται μεγάλος, αφορά όμως κωδικούς και όχι ισάριθμα βασικά είδη που αγοράζει καθημερινά μια οικογένεια.
Γιατί η μείωση δεν γίνεται αισθητή;
Ένας κωδ
ικός αφορά συγκεκριμένο προϊόν, εταιρεία, συσκευασία και μέγεθος. Διαφορετικές συσκευασίες του ίδιου προϊόντος υπολογίζονται ως διαφορετικοί κωδικοί. Επομένως, οι 1.740 μειώσεις δεν σημαίνουν ότι μειώθηκαν όλα τα βασικά προϊόντα ούτε ότι κάθε καταναλωτής θα τα βρει στο κατάστημα όπου ψωνίζει.
Παράλληλα, μια μείωση σε ένα προϊόν που αγοράζεται περιστασιακά δύσκολα αντισταθμίζει τις αυξήσεις σε όσα μπαίνουν καθημερινά στο τραπέζι: κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά, φρούτα και λαχανικά, αλλά και ρεύμα, νερό, θέρμανση, ενοίκιο, καύσιμα, σχολικά έξοδα, φάρμακα και έκτακτες ανάγκες.
Ακόμη και στα σούπερ μάρκετ, η συνολική εικόνα δεν δείχνει θεαματική αποκλιμάκωση. Τον Αύγουστο του 2026 οι τιμές εμφανίστηκαν μειωμένες μόλις κατά 0,15% σε ετήσια βάση, ενώ σε σχέση με τον Ιούλιο αυξήθηκαν κατά 0,28%.
Την ίδια στιγμή, ο γενικός πληθωρισμός τον Ιούλιο του 2026 ήταν 3,4%, ενώ στο δωδεκάμηνο Αυγούστου 2025-Ιουλίου 2026 καταγράφηκε μέση αύξηση 3,3%. Με άλλα λόγια, ορισμένες μειώσεις δεν αναιρούν το γεγονός ότι το συνολικό κόστος ζωής συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά.
Πόσα χρειάζεται μια τετραμελής οικογένεια;
Για δύο ενήλικες και δύο παιδιά, ένας ενδεικτικός μηνιαίος προϋπολογισμός διαμορφώνεται ως εξής:
|
Κατηγορία |
Ενδεικτικό ποσό |
|
Ενοίκιο |
500 - 700 € |
|
Σούπερ μάρκετ και τρόφιμα |
500 - 600 € |
|
Ρεύμα, νερό, θέρμανση, κοινόχρηστα |
180 - 300 € |
|
Καύσιμα ή μετακινήσεις |
180 - 300 € |
|
Τηλέφωνο και διαδίκτυο |
45 - 65 € |
|
Παιδιά, σχολείο, δραστηριότητες |
120 - 250 € |
|
Υγεία, ένδυση και έκτακτα έξοδα |
150 - 300 € |
|
Σύνολο |
1.725–2.515 € |
Το ποσό μπορεί να είναι χαμηλότερο για οικογένεια που διαθέτει δικό της σπίτι, αλλά μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 2.500 ευρώ όταν υπάρχουν υψηλότερο ενοίκιο, δύο αυτοκίνητα, φροντιστήρια, βρεφικά είδη ή αυξημένες ανάγκες υγείας.
Ως σημείο σύγκρισης, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε για το 2024 μέση ετήσια δαπάνη 20.694,48 ευρώ, δηλαδή περίπου 1.724,54 ευρώ τον μήνα ανά νοικοκυριό. Πρόκειται όμως για μέσο όρο όλων των τύπων νοικοκυριών και όχι ειδικά μιας τετραμελούς οικογένειας.
Το πραγματικό ερώτημα βρίσκεται στο ταμείο
Οι ανακοινώσεις μετρούν πόσοι κωδικοί μπήκαν σε μια λίστα. Η οικογένεια, όμως, μετρά πόσα προϊόντα μπορεί να βάλει στο καλάθι της με τα ίδια χρήματα.
Για να φανεί αν υπάρχει πραγματική αποκλιμάκωση, το κριτήριο δεν μπορεί να είναι ο αριθμός των κωδικών που ανακοινώνονται, αλλά τι πληρώνει τελικά ο καταναλωτής στο ταμείο.
Και μέχρι σήμερα, η εικόνα που αντιμετωπίζει η οικογένεια στην καθημερινότητά της δεν δείχνει ουσιαστικές μειώσεις.
Αντίθετα, οι αυξήσεις στα βασικά προϊόντα και στα καθημερινά έξοδα φαίνεται να είναι περισσότερες και να έχουν πολύ μεγαλύτερη επίδραση στον οικογενειακό προϋπολογισμό από τις όποιες μειώσεις.
Αυτό είναι και το πραγματικό μέτρο της ακρίβειας: όχι πόσοι κωδικοί εμφανίζονται σε μια λίστα, αλλά αν στο τέλος του μήνα η οικογένεια χρειάζεται περισσότερα χρήματα για να αγοράσει τα ίδια πράγματα.
- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 119
Γράφει ο «Παρατηρητής»
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει την Ευρώπη περισσότερο απ’ όσο ίσως αντιλαμβανόμαστε. Η στρατιωτική ενίσχυση, οι συνεχείς αναφορές σε απειλές και η αύξηση των αμυντικών δαπανών δημιουργούν ένα νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον, μέσα στο οποίο ένα ερώτημα γίνεται όλο και πιο επίμονο: πού οδηγείται τελικά η Ευρώπη;
Η απάντηση δεν είναι ότι η Ευρώπη ετοιμάζεται να κηρύξει πόλεμο στη Ρωσία. Είναι όμως σαφές ότι προετοιμάζεται για ένα πολύ πιο δύσκολο και αβέβαιο περιβάλλον ασφαλείας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον θέσει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας μέχρι το 2030. Περισσότερα χρήματα κατευθύνονται σε εξοπλισμούς, αεράμυνα, drones, στρατιωτικές υποδομές και ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Παράλληλα, οι χώρες του ΝΑΤΟ αυξάνουν σημαντικά τις στρατιωτικές τους δαπάνες.
Η αλλαγή αυτή έχει μια λογική. Η Ευρώπη δεν θεωρεί πλέον δεδομένη την αμερικανική στρατιωτική προστασία όπως στο παρελθόν και θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Όμως εδώ βρίσκεται και ο προβληματισμός.
Η προετοιμασία για έναν πόλεμο μπορεί να λειτουργήσει ως αποτροπή, μπορεί όμως παράλληλα να αυξήσει τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Όσο περισσότερα όπλα, στρατεύματα και στρατιωτικές υποδομές συγκεντρώνονται στις δύο πλευρές, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα ενός λάθους, ενός ατυχήματος ή ενός περιστατικού που θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο.
Ιδιαίτερα αν απέναντι βρίσκεται μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία, η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει την κατάσταση μόνο με όρους στρατιωτικής ισχύος.
Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο καλά θα είναι εξοπλισμένη η Ευρώπη. Είναι και αν διαθέτει μια πραγματική πολιτική στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την επιστροφή στη διπλωματία.
Μια ισχυρή Ευρώπη είναι απαραίτητη για να μπορεί να αποτρέπει έναν πόλεμο. Αλλά εξίσου απαραίτητη είναι μια Ευρώπη που ξέρει πώς να σταματά έναν πόλεμο πριν αυτός επεκταθεί.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα που θα πρέπει να μας απασχολεί σήμερα.
Όχι αν πρέπει να φοβόμαστε έναν πόλεμο αύριο, αλλά αν η Ευρώπη κάνει ό,τι χρειάζεται ώστε να μην γίνει ο αυριανός πόλεμος αναπόφευκτος.
- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 73
Τι προβλέπει ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026–2029 και πόσα
από τα μέτρα μπορούν πραγματικά να φτάσουν στον πολίτη πριν από τις εκλογές;
Υπάρχει μια βασική αντίφαση στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026–2029. Η κυβέρνηση μιλά για έναν σχεδιασμό τετραετίας με παρεμβάσεις που φτάνουν τα 10,1 δισ. ευρώ το 2029, υποσχόμενη αυξήσεις μισθών και συντάξεων, φοροελαφρύνσεις, προσλήψεις και επενδύσεις, μόνο που δεν διαθέτει τον πολιτικό χρόνο για να εξαντλήσει αυτή την περίοδο. Με τις εθνικές εκλογές να τοποθετούνται την άνοιξη του 2027 —και το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες να παραμένει ανοιχτό— ο πραγματικός ορίζοντας εφαρμογής των μέτρων είναι πολύ μικρότερος, αλλάζοντας την ανάγνωση ολόκληρου του σχεδίου.
Τα 5,94 δισ. ευρώ του 2026, τα 7,94 δισ. του 2027, τα 9,01 δισ. του 2028 και τα 10,1 δισ. του 2029 συνθέτουν μια εντυπωσιακή αριθμητική. Όμως ο πολίτης που θα κληθεί να ψηφίσει πολύ νωρίτερα δεν επηρεάζεται από τους πίνακες του τέλους της τετραετίας. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα χρήματα θα προλάβουν να αποτυπωθούν στην καθημερινότητά του πριν από την κάλπη. Έτσι, το 2026 αποκτά ιδιαίτερη σημασία ως η τελευταία πλήρης χρονιά κατά την οποία η κυβέρνηση μπορεί να παράγει και να παρουσιάσει μετρήσιμο έργο πριν εισέλθει στην τελική προεκλογική περίοδο.
Στην πράξη, τα εργαλεία που διαθέτει το οικονομικό επιτελείο για άμεση επίδραση είναι περιορισμένα. Οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις ή οι φοροελαφρύνσεις αποτυπώνονται γρήγορα στο διαθέσιμο εισόδημα, ωστόσο ένα μέρος τους μπορεί να απορροφηθεί από το υψηλό κόστος διαβίωσης, τα ενοίκια και τις αυξήσεις στις βασικές ανάγκες. Αντίθετα, οι τομές στο ΕΣΥ, οι προσλήψεις στη δημόσια διοίκηση, οι μεγάλες επενδύσεις και οι βελτιώσεις στις υποδομές απαιτούν χρόνο, οργάνωση και αποτελεσματική εφαρμογή. Δεν μετατρέπονται αυτόματα σε ποιοτικότερες δημόσιες υπηρεσίες μέσα σε λίγους μήνες.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό στοίχημα: τα μέτρα που γίνονται γρήγορα αντιληπτά από τον πολίτη είναι συνήθως περιορισμένης εμβέλειας, ενώ οι μεγάλες δομικές αλλαγές χρειάζονται χρόνια για να αποδώσουν. Παράλληλα, οι οικονομικές προβλέψεις των επόμενων ετών δεν αποτελούν βεβαιότητες, γεγονός που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αξιολόγηση των στόχων για το 2028 και το 2029.
Ασφαλώς, δεν θα ήταν σοβαρό να βαφτιστεί κάθε παρέμβαση ως προεκλογική παροχή. Πολλές δράσεις εντάσσονται σε ήδη συμφωνημένους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς. Ωστόσο, η τελική αξιολόγηση στην κάλπη δεν θα γίνει με βάση τις μελλοντικές διακηρύξεις, αλλά με βάση το αποτέλεσμα που θα έχει δει ο πολίτης: πόσο αυξήθηκε το διαθέσιμο εισόδημα, πόσο μειώθηκαν οι φόροι, αν βελτιώθηκε η εξυπηρέτηση στα νοσοκομεία και αν άλλαξε ουσιαστικά η καθημερινότητά του.
Γιατί ένα πρόγραμμα μπορεί να εκτείνεται μέχρι το 2029. Ο ψηφοφόρος, όμως, αποφασίζει πολύ νωρίτερα.
#οικονομία #μισθοί #συντάξεις #φοροελαφρύνσεις #ακρίβεια
