Πίσω από τους πανηγυρισμούς για την αύξηση του ΑΕΠ κρύβονται η χαμηλή παραγωγικότητα, η εξάρτηση από εισαγωγές και η αδυναμία παραγωγικής σύγκλισης με την Ευρώπη.
Η αύξηση του ΑΕΠ αποτελεί το βασικό επιχείρημα της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Είναι όμως αρκετή για να αποδείξει ότι η χώρα αναπτύσσεται ουσιαστικά και ότι βελτιώνεται η οικονομική θέση των πολιτών;
Η απάντηση απαιτεί να κοιτάξουμε πέρα από τους γενικούς δείκτες.
Ο πληθωρισμός φουσκώνει την ονομαστική ανάπτυξη
Το 2025 το ονομαστικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 5,1%, αλλά η πραγματική αύξηση, μετά την αφαίρεση της επίδρασης των τιμών, ήταν 2,1%.
Επομένως, δεν πρέπει να συγχέουμε την αύξηση της χρηματικής αξίας της οικονομίας με την αύξηση της πραγματικής παραγωγής. Το ίδιο ισχύει για τα φορολογικά έσοδα, τα οποία ενισχύονται από τις αυξημένες τιμές και την ηλεκτρονική καταγραφή των συναλλαγών.
Μια οικονομία που εξακολουθεί να εισάγει περισσότερα από όσα παράγει
Το 2025 οι εισαγωγές αγαθών ανήλθαν σε περίπου 82,1 δισ. ευρώ, έναντι εξαγωγών 48,6 δισ. ευρώ. Το εμπορικό έλλειμμα έφτασε τα 33,5 δισ. ευρώ.
Ο τουρισμός προσφέρει σημαντικά έσοδα, αλλά χρειάζεται και εισαγόμενα τρόφιμα, καύσιμα, εξοπλισμό και προϊόντα. Έτσι, μέρος του εισοδήματος που εισρέει στη χώρα επιστρέφει στο εξωτερικό.
Επενδύσεις χωρίς επαρκή παραγωγική αναβάθμιση
Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σε έρευνα, τεχνολογία και παραγωγικό εξοπλισμό. Παράλληλα, σημαντική αναπτυξιακή ώθηση προέρχεται από τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα απομείνει όταν ολοκληρωθούν αυτές οι χρηματοδοτήσεις και κατά πόσο θα έχουν δημιουργηθεί μόνιμες παραγωγικές δυνατότητες.
Η απόσταση από την Ευρώπη παραμένει μεγάλη
Σύμφωνα με τη Eurostat, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, προσαρμοσμένο στην αγοραστική δύναμη, βρισκόταν το 2025 μόλις στο 68,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Ελλάδα παραμένει μαζί με τη Βουλγαρία στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπλέον, η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Ανάπτυξη για ποιους και με ποιο παραγωγικό αποτέλεσμα;
Η Ελλάδα καταγράφει πραγματική οικονομική μεγέθυνση. Αυτό δεν αμφισβητείται. Εκείνο που αμφισβητείται είναι κατά πόσο αυτή η μεγέθυνση μετατρέπεται σε ισχυρή παραγωγική οικονομία, υψηλότερα εισοδήματα και ουσιαστική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Μια χώρα δεν γίνεται οικονομικά ισχυρή επειδή αυξάνονται οι τιμές, οι τουριστικές εισπράξεις και τα φορολογικά έσοδα.
Γίνεται ισχυρή όταν παράγει περισσότερα, εξάγει περισσότερα, επενδύει στην τεχνολογία, αυξάνει την παραγωγικότητά της και δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Και σε αυτούς τους τομείς η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει πολύ δρόμο να διανύσει.
"Δημότης Φυλής" – Η πραγματικότητα πέρα από τους δείκτες.

